Ngày 27 tháng 7, cả nước hướng về những người đã ngã xuống cho hình hài đất nước hôm nay. Là những người làm điện, chúng con xin gửi một lời tri ân, không bằng vòng hoa hay diễn văn, mà bằng chính thứ ánh sáng mà các ông, các chú chưa kịp thấy.

Có một thứ ánh sáng mà chúng con chưa từng thấy. Ánh chớp của đạn pháo xé ngang bầu trời đêm. Ánh hỏa châu treo lơ lửng, soi xuống những cánh rừng, những dòng sông, những con người đang nằm ép mình vào đất để giữ lấy từng tấc. Thứ ánh sáng ấy thuộc về một thời mà chúng con chỉ biết qua lời kể, qua trang sách, qua những khoảng lặng mà người đi trước không nói hết.

Chúng con lớn lên dưới một thứ ánh sáng khác. Ánh đèn công trường thức trắng đêm. Ánh sáng chạy dọc những đường dây, băng qua núi, vượt sông, về đến từng mái nhà. Một thứ ánh sáng của thời bình - bình thường đến mức ít ai còn nhớ rằng nó từng phải đổi bằng mồ hôi và xương máu của bao thế hệ cha anh.

Hôm nay, chúng con muốn kể cho các bác, các chú nghe về đất nước của mình.

Trên dòng Đồng Nai, nơi từng là chiến khu, giờ có những nhà máy lặng lẽ quay đều, thắp sáng cả một vùng Đông Nam Bộ. Sông Bé cũng vậy. Xa hơn, ở Tây Nguyên, dòng Srepok chảy qua những cánh rừng đã liền da, nay góp dòng điện của mình vào lưới quốc gia. Và ở miền Trung, nơi Vu Gia - Thu Bồn từng oằn mình qua bao mùa bom đạn, dòng nước hôm nay đã biết cách làm ra ánh sáng.

Những dòng sông ấy, các bác, các chú từng đi qua. Có người đã ở lại bên bờ mãi mãi.

Chúng con đến sau. Năm 1981, khi tiếng súng vừa lặng chưa được bao lâu, những người đầu tiên của Công ty này rời miền Bắc, đi vào Nam. Việc đầu tiên họ làm là đo đạc, khảo sát, dựng nên Trị An - công trình nguồn điện đầu tiên của phía Nam sau ngày đất nước liền một dải. Đất nước vừa bước qua khỏi chiến tranh và điều người ta cần làm trước tiên là thắp nên nguồn sáng. Bốn mươi mấy năm rồi, lớp người đầu tiên ấy có người cũng đã đi xa nhưng công việc của chúng con thì chưa bao giờ dừng lại.

Ngày 27 tháng 7 năm nay rơi vào một ngày làm việc bình thường. Cả nước dành một phút, cúi đầu. Ngoài công trường, trong văn phòng, bên những trang thiết kế còn dang dở, công việc của chúng con lại tiếp tục. Chỉ là những con người lặng lẽ làm tiếp phần việc mà người đi trước đã bắt đầu. Với chúng con, đó là một cách để tưởng nhớ và biết ơn.

Các bác, các chú giữ mạch đất nước này bằng máu của mình. Chúng con giữ mạch điện của đất nước bằng nghề của chúng con. Hai công việc, cách nhau mấy thế hệ, nhưng cùng chung một điều: để dòng chảy ấy, dòng chảy của một đất nước đang sống, không bao giờ đứt.

Thực hiện: PECC2-TR&D